Paus Leo XIV heeft gewaarschuwd dat kinderen en jongeren kwetsbaar zijn voor manipulatie door kunstmatige intelligentie (AI). Tijdens de conferentie “The Dignity of Children and Adolescents in the Age of Artificial Intelligence” die onlangs plaatsvond in het Vaticaan benadrukte hij dat het beschermen van de waardigheid van minderjarigen niet kan worden beperkt tot wet- en regelgeving. Er is, aldus de paus, een fundamentele noodzaak voor digitale opvoeding, waarbij jongeren leren hoe zij verantwoord en kritisch met technologie kunnen omgaan.
Menselijke waardigheid respecteren
De paus wees erop dat kunstmatige intelligentie in hoog tempo veel aspecten van het dagelijks leven verandert. “We zien hoe AI het onderwijs, vrijetijdsbesteding en zelfs de veiligheid van minderjarigen beïnvloedt,” zei hij. “Dat roept belangrijke ethische vragen op, vooral over de bescherming van de waardigheid en het welzijn van kinderen en jongeren.” AI-technologieën maken het volgens de paus mogelijk om gedrag en voorkeuren van jonge mensen te sturen of zelfs te manipuleren via algoritmen. Dat maakt hen extra kwetsbaar voor misleiding en beïnvloeding.
Daarom is het volgens hem essentieel dat ouders, opvoeders en beleidsmakers zich bewust zijn van de dynamieken achter deze technologieën. Er moeten instrumenten worden ontwikkeld om het gebruik van digitale middelen te begeleiden, zonder de autonomie van jongeren te ondermijnen. Overheden en internationale organisaties dragen hierin een bijzondere verantwoordelijkheid, zei hij. Zij moeten bestaande wetten inzake gegevensbescherming aanpassen aan de nieuwe uitdagingen van opkomende technologieën en ethische normen bevorderen voor de ontwikkeling en toepassing van AI.
Toch waarschuwde de paus dat beleid alleen niet volstaat. Hij riep op tot een cultuur van voortdurende educatie, waarin volwassenen zelf goed op de hoogte zijn en jongeren actief begeleiden in hun digitale ontwikkeling. Dat vraagt dagelijkse aandacht.
De paus besloot zijn toespraak met de oproep om AI te zien als een hulpmiddel dat de menselijke originaliteit en verbondenheid versterkt. “Alleen door een ethische en verantwoordelijke benadering,” zei hij, “kan kunstmatige intelligentie een dienstbare kracht zijn in de groei en ontwikkeling van jeugd en jongeren.”
Mens en technologie
De woorden van Paus Leo XIV passen binnen een bredere visie van de rooms-katholieke Kerk op het mens-zijn in relatie tot technologie. Een integrale benadering komt onder meer naar voren in Antiqua et nova (Oud en nieuw), een nota over de relatie tussen kunstmatige intelligentie en menselijke intelligentie. Dit document werd in januari 2025 gepubliceerd en biedt reflecties op de antropologische en ethische uitdagingen die kunstmatige intelligentie met zich meebrengt.
- Lees het volledige Engelstalige artikel: Pope Leo XIV: Children and adolescents are vulnerable to AI manipulation (vaticannews.va)
- Lees ook: AVG-nieuws: over het gebruik van AI-assistenten in parochies
