In gesprek over het Jaar van Vorming en Onderscheiding
Vanaf oktober 2026 organiseert het bisdom Breda het Jaar van Vorming en Onderscheiding. Wat is het precies? Voor wie is het bedoeld? En waarom zou iemand die al jarenlang katholiek is nog een jaar lang op weg willen gaan? We spreken met Stan van Ommen, medeverantwoordelijke voor opleiding en vorming in het bisdom Breda, over het idee achter dit jaar.
Waarom zou iemand aan dit jaar willen deelnemen?
“Omdat je merkt dat je toe bent aan een volgende stap in je geloof. Je hebt al duidelijk een eerste en belangrijke stap gezet, maar je wilt nu je band met Jezus versterken en kijken wat jij kunt betekenen voor de opbouw van de gemeenschap. Misschien heb je bijvoorbeeld Alpha gedaan en daar het geloof beter leren kennen. Dan kan er een verlangen ontstaan naar meer. Niet noodzakelijk omdat je precies weet wat dat ‘meer’ is, maar omdat je merkt dat er iets in je leeft.”
Wat hoop je dat deelnemers aan het einde van het jaar hebben ontvangen?
“Als ik kijk naar hoe we dit jaar hebben opgezet, zou ik zeggen: dat iemand gegroeid is als leerling van Jezus. Dat is volgens mij de kern. Tegelijkertijd ben ik zelf echt een onderwijs-man, dus dat beeld van ‘leerling’ spreekt mij aan. Ik vind het mooi als mensen dingen leren en nieuwe inzichten krijgen. Maar ik denk dat verschillende deelnemers ook verschillende dingen uit dit jaar zullen halen. En dat mag. Dat sluit juist aan bij hoe de Geest werkt.”
“Voor jongere mensen zal de vraag naar roeping en levensstaat misschien relevanter zijn dan voor oudere mensen. Sommige mensen zullen meer met hun hoofd willen leren, terwijl anderen juist praktisch uitgedaagd willen worden. Dat mag allebei. Dat sluit ook aan bij het idee dat de Kerk het lichaam van Christus is. Iedereen is een onderdeel van dat lichaam en elk onderdeel is onmisbaar. Het is dus maar goed dat we er verschillend in staan. Die ruimte willen we in dit jaar ook bieden.”
Wat maakt dit anders dan een gewone geloofscursus?
“Het is geen Bijbelcursus, het is geen catechismus-catechese, maar bijvoorbeeld ook geen Bible-sharing. De dingen die we aanreiken, zijn bedoeld om Jezus beter te leren kennen en om na te gaan hoe je door Hem gezonden bent in de Kerk en in de wereld.”
“Als het goed is, zet dit jaar je op het spoor om vrucht te dragen: dertigvoudig, zestigvoudig of zelfs honderdvoudig. Je wordt er zelf zeker beter van, maar als het goed is, blijft het niet beperkt tot jouw persoonlijke leven. Daarom noemen we iemand ook geen cursist of student, maar deelnemer. Het is niet iets wat je passief volgt, maar waar je actief aan deelhebt.”
Wat kan het samen optrekken in een kleine groep betekenen?
“Als het goed is, minstens twee dingen. Op de eerste plaats vorm je een gemeenschap. Je leert elkaar kennen, je bidt met en voor elkaar en vooral: je bent samen verzameld rondom Christus.”
“Op de tweede plaats leer je van elkaar. Als iemand zijn of haar ervaring deelt, kan dat misschien bij jou iets oproepen. Misschien herken je het, misschien zie je het juist precies omgekeerd. Het is niet de bedoeling om dan de discussie aan te gaan alsof die ander het fout zou hebben. Maar het kan je wel leren om naar jezelf te kijken en om beter te onderscheiden wat God dan van jóu vraagt.”
Waarom organiseert het bisdom juist nu zo’n jaar?
“We zien een groter wordende groep mensen die interesse heeft in het katholieke geloof. Op veel plaatsen in ons bisdom worden Alpha’s georganiseerd. Maar ja: wat na Alpha? We zien ook verschillende toetreders, mensen die op latere leeftijd katholiek willen worden. Doorgaans zijn dat mensen die wat meer willen, zonder dat ze precies kunnen aangeven wat dat ‘meer’ is.”
“Met dit jaar willen we daar in zekere zin ook samen achter komen. In het licht van de Missionaire Parochie. Niet institutioneel, maar relationeel. Niet alleen ‘meer kennis’ of ‘meer liturgische of diaconale activiteiten’, maar juist de vraag: wie ben ik, wat vraagt God van mij en op welke manier kan ik bijdragen aan de missie van de Kerk?”
Voor wie is het jaar eigenlijk bedoeld?
“Je hoeft de Bijbel of de catechismus zeker niet van kaft tot kaft gelezen te hebben. Het belangrijkste is dat je geen beginneling bent. Dat je niet aan het begin van je geloofsweg staat. Als dat wel zo is, zou ik adviseren om eerst een Alpha in je parochie te doen, of misschien eens met je pastoor te praten over de mogelijkheid om toe te treden tot de katholieke Kerk.”
“Aan de andere kant zijn de boeken die je gelezen hebt ook geen graadmeter voor hoe katholiek je bent. Het is juist niet alleen iets intellectueels. Je hoeft de Mis dus echt niet helemaal te begrijpen, maar dat de Eucharistieviering vertrouwd voelt, lijkt me wel iets van een indicatie.”
“En voorafgaand aan het jaar heb je een gesprek met één of twee stafleden. In dat gesprek ontdekken we samen of wat je zoekt aansluit bij wat we aanbieden.”
En als iemand al jarenlang katholiek is?
“Volgens mij kunnen we altijd groeien als leerling van Jezus. En volgens mij vraagt iedere tijd nieuwe dingen. Dat geldt voor het decennium waarin we leven, maar ook voor je eigen leeftijd en levensfase. Als tiener werd van mij iets anders gevraagd als missionaire leerling van Jezus dan nu ik 36 ben, getrouwd ben, twee jonge kinderen heb en een baan heb. Als mijn kinderen uit huis gaan, vraagt God weer iets anders van me. Als ik gepensioneerd ben, zal Hij waarschijnlijk opnieuw een ander appèl op mij doen. Omdat ik veranderd ben, en omdat de maatschappij in de tussentijd veranderd is.”
“Misschien voegt zo’n programma op het niveau van geloofskennis voor iemand die al jarenlang katholiek is minder toe. Maar een jaar lang nadenken over de vraag wat God van mij vraagt in deze tijd? Volgens mij is dat zelfs voor de paus een relevante vraag.”
..een jaar lang nadenken over de vraag wat God van mij vraagt in deze tijd? Volgens mij is dat zelfs voor de paus een relevante vraag.
Waar kijk je zelf het meest naar uit?
“Ik kijk zelf echt uit naar de methode van de onderscheiding. Goed luisteren naar God, naar de Heilige Geest, om echt bezig te zijn met de dingen die van boven komen en om zo mezelf en de Kerk vooruit te helpen. Maar ik vind het ook interessant dat dit een soort common ground kan worden om met mensen te spreken over parochievernieuwing vanuit het gedachtegoed van de Missionaire Parochie.”
“Het lijkt me heel interessant, maar ook gewoon heel leuk om daar samen met de deelnemers in gevormd te worden. En eerlijk gezegd hoop ik als staflid zelf ook iets te leren. Ik hoop zelf verder te groeien, dingen meer te doorvoelen en ze meer te doorleven dankzij dit jaar.”
Als je het Jaar van Vorming en Onderscheiding in één beeld moest vangen, welk beeld zou je kiezen?
“Dan zou ik toch kiezen voor iemand die geknield zit, met gevouwen handen en gesloten ogen, biddend voor het Allerheiligste. Want hoewel we veel samen doen, samen leren en samen gevormd worden, denk ik dat het voornaamste toch is dat je tot gesprek raakt met God om te onderscheiden wat Zijn plan met jouw leven is.”
“Kan dat dan alleen in de Eucharistische aanbidding? Nee, natuurlijk niet. Maar als beeld denk ik dat die contemplatie heel belangrijk is. Uiteindelijk gaat het ten diepste om wat je ontvangt, niet om wat je zelf doet.”
Foto’s: Stan van Ommen (wijngaard), Ramon Mangold (aanbidding)
