Hoe één bakfiets de stad een beetje warmer maakt
Vrijdagavond. In het gebouw van het Leger des Heils in Goes wordt de soep opgewarmd en de koffie gezet. Mark en zijn vriend Bert laden intussen een bakfiets vol: thermoskannen, bekers en koeken, maar ook sokken, mutsen, sjaals, maandverband en tandenborstels. Daarna trekken ze de stad in. Ze hebben een vaste route: het station, de markt, het kerkplein, de nachtopvang … Bij die opvang kunnen mensen pas om negen uur terecht, en er is plek voor vijf. Wie niet op tijd is ingeschreven, staat buiten.
Juist dan zijn een kop soep en een hartelijk woord geen bijzaak. De soepbakfiets verandert dat systeem niet, maar doorbreekt wel de eenzaamheid die ermee gepaard gaat. “Vertrouwen winnen is de sleutel,” zegt Mark. “Daarom hebben we kaartjes gemaakt, zodat de mensen op straat precies weten waar ze terecht kunnen en hoe laat.”
Inmiddels kennen ze zo’n vijftien mensen die op straat leven. Het eerste contact is vaak voorzichtig. “Veel mensen worden weggestuurd of met de neus aangekeken,” vertelt Mark. Daarom beginnen ze eenvoudig: een kop koffie, een kom soep. Geen indringende vragen, geen oplossingen die ze toch niet kunnen waarmaken. Eerst aanwezigheid.
Langzaam groeit er vertrouwen. Een jonge vrouw van begin twintig was in het begin bijna onzichtbaar, schuchter en zwijgend. Onlangs zei ze: “Die koek van vorige week was wel heel lekker hoor.”
Andere verhalen zijn schrijnender. Mark vertelt over een jongen die in een andere stad tijdelijk in een garage verbleef. “Hij ging hulp vragen bij de gemeente en vertelde eerlijk waar hij zat. De volgende dag stond handhaving voor de deur. Hij moest vertrekken zonder dat er enige hulp werd geboden.”
De ontmoetingen laten hen niet los. Mark en Bert kennen elkaar al sinds de kleuterklas. Geloof speelt een belangrijke rol in hun leven. Mark is katholiek, Bert heilssoldaat. “We hadden het vaak over mensen die op straat moeten leven. Ik voelde me dan hulpeloos en wist niet goed wat ik voor ze kon betekenen.” Dat gevoel van machteloosheid bleef knagen. Geïnspireerd door de soepfiets in Middelburg kochten Bert en Mark een bakfiets. “Ons motto is: gewoon gaan beginnen.”
Maar ze deden het niet alleen. De samenwerking tussen hun geloofsgemeenschappen bleek vanzelfsprekend. De besturen van Caritas en het Leger reageerden enthousiast en de fiets werd ingezegend in de H. Maria Magdalenakerk. Voor Mark was dat niet zomaar een formaliteit: “Ik geloof dat God met ons meegaat als we op pad gaan. Net zoals mijn huwelijk werd ingezegend, wilden we ook dit werk toevertrouwen aan God.”
Mark ziet de soepbakfiets niet als zomaar een mooi project, maar als een concrete manier om het geloof vorm te geven. Volgens hem gaat het er niet om te laten zien hoe goed je bent, maar om zonder oordeel naast iemand te staan: “Het werk van Caritas is op de achtergrond geraakt, terwijl juist dit is wat Jezus ons voordeed. Het maakt ons geloof tastbaar en het vervult me met hoop als ik mensen zie genieten van een kop soep of een warme muts die een vrijwilliger voor ze breide. Iets kunnen betekenen voor anderen is voor mij de kern van het geloof.”
Toch blijft er spanning. Wanneer Mark ’s avonds laat terugkeert en thuis knus bij de kachel zit, weet hij dat anderen buiten blijven. “Dat geeft een dubbel gevoel. Je bent blij dat je iets hebt kunnen doen, hoe klein ook. Maar je weet ook dat het niet genoeg is.”
Wie in een andere parochie met een soortgelijk initiatief wil beginnen, hoeft volgens Mark niet te wachten op perfecte plannen. Begin met een paar vaste mensen die bereid zijn tijd vrij te maken. Verken de stad, maak een eenvoudige route en zorg voor regelmaat. Houd het klein en concreet: warme soep, praktische spullen, een luisterend oor. Verwacht niet dat het meteen loopt zoals gehoopt, en geef niet op als het vertrouwen langzaam groeit. “De aanhouder wint,” zegt hij. “En weet dat je hulp krijgt van onze Heer.”
Onlangs zei iemand tegen Mark: “Door jullie werk krijg ik weer wat vertrouwen terug in de mensen.” Misschien begint het daar: waar mensen elkaar weer leren vertrouwen. De soepbakfiets is geen oplossing voor alle nood in Goes, maar wel een begin.
Tekst: Ciska de Wit, foto’s: Pater Damiaanparochie
