Iedere leerling van Christus is geroepen om het goede nieuws te verkondigen. En dit bestaat er ook uit dit goede nieuws te ‘zijn’ voor anderen, onder wie kwetsbaren. Dat geldt voor individuele christenen, maar ook voor parochies. Wie het evangelie wil brengen, moet het eerst leven. Een missionaire parochie getuigt van Gods liefde door die liefde tastbaar te maken in daden van barmhartigheid. Daarmee is caritas een essentieel kenmerk van een gemeenschap die leeft vanuit het evangelie.
De mate waarin de geloofsgemeenschap erin slaagt nabij te zijn aan mensen die zogezegd ‘niets terug kunnen doen’, is bepalend voor de geloofwaardigheid van haar missie. Verkondiging bestaat immers niet uit enkel het uitspreken van mooie woorden, maar uit de communicatie van het geheel aan wat je zegt, hoe je het zegt en wie je bent.
Een missionaire parochie werkt daarom aan een cultuur van gastvrijheid en solidariteit. Het gaat om een grondhouding die doordringt tot in alle geledingen van de parochie: bij de koffie na de heilige Mis, bij activiteiten, tijdens vergaderingen én in het persoonlijk geloofsleven. Caritas wordt concreet en zichtbaar in het openstellen van onze huizen en harten voor mensen aan de rand van de samenleving, in initiatieven voor voedselhulp, opvang, taallessen, of sociale activiteiten waar niemand buitenspel mag staan.
In de kwetsbare medemens die we ontmoeten, herkennen we Christus zelf, die zegt: “Al wat gij gedaan hebt voor een dezer geringsten van mijn broeders hebt gij voor Mij gedaan.” En dat brengt een nieuwe dynamiek met zich mee, wanneer je dat ‘van harte’ doet. Parochievrijwilligers herkennen dit, wanneer zij zeggen er zelf gelukkiger van worden, als zij iemand helpen die een steuntje in de rug nodig heeft. Wie Christus in de ander tegemoet treedt, wordt zelf geraakt door Zijn liefde.
In het bisdom Breda klinkt deze visie op caritas door in hoe het bisdom parochies helpt bij hun missionaire initiatieven. “Jezus navolgen begint bij Hem,” benadrukt Eliza Oudshoorn, functionaris voor de caritas. “Elke stap naar onze naaste doen we in verbondenheid met Hem. Alleen dan kunnen het ontmoetingen van ware vreugde worden.”
Week van hoop
Parochies wordt expliciet gevraagd hoe zij caritas meenemen in een zogenaamd missionair-pastoraal plan. Een centrale vraag daarbij is op welke manier de aandacht voor kwetsbaren terugkomt in het jaarprogramma van de parochie. Als concrete aanzet, lanceerde Oudshoorn het idee van een Week van Hoop voor elke pastorale zone in het bisdom. Het bisdom Breda kent vijf van zulke zones, die naast de bestaande parochiestructuren, gericht missionaire impulsen geven aan de parochies in zo’n zone. De Week van Hoop bleek succesvol. Er ontstonden nieuwe vormen van samenwerking en in de zone van Zeeland vond de Week van Hoop zelfs tweemaal plaats.
“Wat we in de kerk horen, de liefde die we ontvangen, doorgeven aan andere mensen, zowel geestelijk als materieel, binnen en buiten de kerk.”
Wat houdt een Week van Hoop precies in? Oudshoorn: “Een Week van Hoop gaat om Gods liefde; om deze te ervaren, zichtbaar te maken en te delen met anderen. Het is een week waarin gelovigen samen de handen uit de mouwen steken en hun harten openen voor de naasten, geïnspireerd door de liefde van Christus.” Caritas is in haar woorden: “Wat we in de kerk horen, de liefde die we ontvangen, doorgeven aan andere mensen, zowel geestelijk als materieel, binnen en buiten de kerk.” Vanuit haar werk voor caritas loopt Eliza steeds een stukje mee in de voorbereidingen op de Week van Hoop.
In de pastorale zone ‘H. Marie Adolphine’ werd veel werk gemaakt van hun Week van Hoop. De week was een succes, laat pastoraal werkster Fredi Hagedoorn weten. “Een week vol activiteiten waarin veel mensen een stap zetten naar de ander, in het voetspoor van Jezus. Een week, die gedragen werd door gebed. In de hele zone gonsde het van de activiteiten die het hart raakten.”
Hagedoorn: “Bij de terugkomlunch in Steenbergen verzuchtten enkele deelnemers: “Eigenlijk was er te veel. Je kon niet overal bij zijn.” Tegelijk was de veelheid aan activiteiten ook een sterke kant van deze Week van Hoop. Als je een lezing bijwoonde, kaarten schreef, een seniorenmiddag bezocht of bij een viering was, wist je zeker dat ergens anders in de zone ook een hoopvolle bijeenkomst aan de gang was. En juist dat schiep verbondenheid. Verrassend goed werkte daarbij de gebedskaart, met daarop een collage van ingezonden gebedsregels. Vicaris Verbeek verwerkte de meeste inzendingen tot een kernachtig gebed vol van hoop.”
“Het viel ons op dat dat er veel mensen waren die iets georganiseerd hadden die niét al via de caritas actief zijn.”
De parochiële caritasinstellingen vormen een belangrijke motor bij de organisatie van een Week van Hoop. Daarbij biedt de opzet van een hele week genoeg mogelijkheden om ook iets nieuws uit te proberen. Een opsteker is de Avond van Barmhartigheid die geheel door jongeren werd georganiseerd en vormgegeven. De activiteiten passen steeds bij de Werken van Barmhartigheid. Tijdens een Week van Hoop wordt duidelijk hoe zeer caritas een wezenlijk onderdeel is van de Missionaire Parochie. Hagedoorn: “Het viel ons op dat dat er veel mensen waren die iets georganiseerd hadden die niét al via de caritas actief zijn.”
Beginnen en eindigen met Christus
“Zo’n Week van Hoop werkt voor een aantal mensen als een soort snuffelstage à la NL-doet,” besluit Eliza Oudshoorn. “Je ziet nieuwe gezichten van mensen die beseffen dat het mooi en goed is om je geloof uit te dragen door anderen te helpen. En voor één week kunnen mensen zich wel committeren. Als je ze vraagt voor een termijn van vier jaar is het een ander verhaal.” Eliza benadrukt dat zo’n week wel moet beginnen en eindigen met een Eucharistieviering. “Je begint en eindigt bij Christus. Ook doorheen de week zijn er gebedsmomenten. Daar halen we immers onze inspiratie en kracht vandaan. Je doet het als geloofsgemeenschap. En als je het samen doet, is het leuker en effectiever.”
Dit artikel is gepubliceerd in het magazine Missionaire Parochie, een speciale jubileumuitgave bij gelegenheid van de vijfde editie van de gelijknamige conferentie in 2026. Het magazine biedt naast verdieping ook praktische handreikingen. Het biedt inzicht in de ’theorie’ van de Missionaire Parochie, maar put ook concreet uit de praktijk en wil daarmee diezelfde praktijk ondersteunen. De artikelen gaan over uiteenlopende onderwerpen, zoals o.a. ‘Geen muur, maar welkomstcultuur!’, ‘Catechese in de parochie’, ‘Muziek & liturgie’, ‘De onmisbare pijler van gebed’, ‘Kleine groepen, grote impact’, ‘Synodaliteit in de Missionaire Parochie’, en ‘Nieuwe jonge katholieken’.
- Zolang de voorraad strekt is het magazine nog te bestellen via missionaireparochie.nl. ISBN: 9789083227726
