De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), de Provincie Zeeland, het bisdom Breda en de gemeenten Borsele, Goes, Hulst, Sluis en Terneuzen ondertekenden op donderdag 5 februari 2026 een samenwerkingsovereenkomst voor het behoud en de toekomstgerichte benadering van rooms-katholieke kerkgebouwen in Zeeland. Namens het bisdom Breda tekende vicaris-generaal Norbert Schnell de gezamenlijke verklaring.
De overeenkomst houdt onder meer in dat de partijen zich toeleggen op een structurele kennisdeling en afstemming om verantwoorde keuzes te kunnen maken over de toekomst van kerkgebouwen. Hiertoe wordt een afstemmingsoverleg opgericht dat vijf maal per jaar samenkomt.
De overeenkomst werd ondertekend in de Sint-Willibrordusbasiliek in Hulst en heeft een looptijd van vijf jaar. Met deze overeenkomst wordt in Nederland voor het eerst op deze schaal samen opgetrokken in de aanpak van de toekomst van rooms-katholieke kerkgebouwen.
Toekomst rooms-katholieke kerkgebouwen in Zeeland
Kerktorens markeren al eeuwenlang het Nederlandse landschap, zo ook in Zeeland. Kerkgebouwen behoren daarmee tot het meest omvangrijke en zichtbare cultuurbezit van Nederland. Ze vormen niet alleen historische herkenningspunten, maar zijn ook plaatsen van geloof, ontmoeting en zingeving.
Tegelijkertijd staat de toekomst van kerkgebouwen onder druk. Ontkerkelijking, demografische veranderingen en teruglopende financiële middelen maken het voor parochies steeds moeilijker om hun gebouwen in stand te houden. Steeds meer kerken in de regio raken hun oorspronkelijke functie kwijt. Deze ontwikkeling vraagt om een zorgvuldige en respectvolle herbestemming, waarbij de religieuze en maatschappelijke waarde van deze gebouwen wordt behouden.
Deze samenwerkingsovereenkomst vormt het startpunt van die gezamenlijke inzet. De omgang met rooms-katholiek erfgoed raakt meerdere partijen en belangen, en geen enkele partij kan deze opgave alleen dragen. De betrokken partijen erkennen dat de uitdagingen groot zijn, maar ook dat door samenwerking, vroegtijdige afstemming en wederzijds begrip keuzes kunnen worden gemaakt die recht doen aan de religieuze, cultuurhistorische en maatschappelijke waarden van kerkgebouwen. De overeenkomst vormt de basis voor gezamenlijke actie om een duurzame oplossing te vinden voor deze gebouwen en te herbestemmen naar nieuwe functies die de regio ten goede komen.
Herbestemming van kerkgebouwen
Het herbestemmen van kerkgebouwen heeft een pastorale en een zakelijke kant, die nauw met elkaar verbonden zijn. Daarom heeft het bisdom Breda een brochure gepubliceerd waarin verschillende stappen zijn uitgewerkt. Elke parochie is namelijk door het bisdom gevraagd om een gebouwenplan op te stellen waarin de visie op en mogelijkheden van hun kerkgebouwen wordt uitgewerkt. Het bisdom Breda onderzoekt in welke fase van de herbestemming gemeenten, provincie en Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed het beste kunnen worden betrokken en deelt de onderzoeksresultaten in het afstemmingsoverleg.
Verder lezen
- Lees ook het nieuwsbericht op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
- Download de brochures:
Vlnr: Wethouder Gino Depauw – Wethouder Marian van Oostenbrugge-Bertou – Wethouder Joost Goffau -Wethouder Jeroen de Buck – Susan Lammers – Wethouder Keest Weststrate – Gedeputeerde Harry van der Maas – Vicaris-generaal Norbert Schnell
Foto (header en midden): Bisdom Breda, foto (onder): Provincie Zeeland
